Hướng dẫn sử dụng bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc ô tô khi xảy ra tai nạn

Bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc ô tô là loại bảo hiểm mà mọi chủ xe cần có khi tham gia giao thông. Tuy nhiên, không ít tài xế vẫn nhầm lẫn giữa bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc và bảo hiểm vật chất xe, dẫn đến gọi sai đơn vị bảo hiểm hoặc tự bỏ tiền túi bồi thường khi xảy ra va chạm.

Bài viết này hướng dẫn cách sử dụng bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc ô tô đúng quy trình: biết khi nào được dùng, cần làm gì tại hiện trường, cách gọi tổng đài và các lưu ý để bảo vệ quyền lợi của chủ xe.

Bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc ô tô là gì?

Bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc của chủ xe cơ giới là loại bảo hiểm chi trả cho trách nhiệm dân sự của chủ xe hoặc người lái xe đối với người thứ ba và hành khách theo quy định pháp luật.

Hiểu đơn giản, khi tài xế điều khiển xe gây tai nạn làm người khác bị thương, tử vong hoặc gây thiệt hại tài sản của người khác, bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc có thể hỗ trợ bồi thường trong phạm vi trách nhiệm bảo hiểm.

Bảo hiểm này không dùng để sửa xe của chính chủ xe gây tai nạn. Muốn sửa xe của mình khi xe bị va chạm, chủ xe cần có bảo hiểm vật chất xe hoặc tự chi trả chi phí sửa chữa.

Theo quy định hiện hành, giới hạn trách nhiệm bảo hiểm đối với thiệt hại về sức khỏe, tính mạng là tối đa 150 triệu đồng cho một người trong một vụ tai nạn. Với thiệt hại về tài sản do ô tô, máy kéo, rơ moóc hoặc sơ mi rơ moóc gây ra, mức trách nhiệm tối đa là 100 triệu đồng trong một vụ tai nạn.

Khi nào được sử dụng bảo hiểm bắt buộc?

Bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc ô tô được sử dụng khi xe của bạn gây thiệt hại cho người khác hoặc tài sản của người khác.

Xe gây thiệt hại về người

Nếu xe va chạm làm người khác bị thương, ảnh hưởng sức khỏe hoặc tính mạng, cần ưu tiên cứu người trước. Tài xế phải gọi cấp cứu, đưa nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất khi cần thiết và thông báo cho cơ quan chức năng.

Trong phạm vi trách nhiệm bảo hiểm, doanh nghiệp bảo hiểm có thể bồi thường thiệt hại về sức khỏe hoặc tính mạng cho người bị nạn theo hồ sơ và quy định áp dụng. Giới hạn trách nhiệm là tối đa 150 triệu đồng/người/vụ tai nạn.

Xe gây thiệt hại về tài sản

Nếu xe của bạn va chạm làm hư hỏng tài sản của người khác, bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc có thể được sử dụng để xem xét bồi thường.

Các tài sản thường gặp gồm:

• Xe ô tô, xe máy hoặc phương tiện khác
• Nhà dân, cổng, tường rào và biển hiệu
• Cây trồng, vật nuôi hoặc tài sản trên đường
• Trạm thu phí, trạm dừng chân và công trình công cộng
• Hàng hóa, thiết bị hoặc tài sản hợp pháp khác

Ví dụ, xe ô tô đâm vào đuôi xe phía trước làm móp cản sau, vỡ đèn hậu hoặc hư hỏng phần thân vỏ. Đây là trường hợp có thể sử dụng bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc để hỗ trợ bồi thường cho chủ xe bị thiệt hại, trong giới hạn tối đa 100 triệu đồng/vụ đối với thiệt hại tài sản do ô tô gây ra.

Phân biệt bảo hiểm bắt buộc và bảo hiểm vật chất xe

Nhiều tài xế khi đâm vào xe khác thường gọi bảo hiểm vật chất xe. Tuy nhiên, bảo hiểm vật chất chủ yếu hỗ trợ sửa xe của chính bạn, không tự động bồi thường cho xe đối phương.

Nếu xe của bạn gây hư hỏng cho xe khác, nhà dân hoặc tài sản khác, cần gọi hotline bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc để thông báo tai nạn và nhận hướng dẫn xử lý.

Việc đầu tiên cần làm khi xảy ra tai nạn

Tùy mức độ tai nạn, tài xế cần ưu tiên an toàn con người, sau đó bảo vệ hiện trường và thông báo bảo hiểm.

Trường hợp có người bị thương

Nếu có người bị thương, cần thực hiện theo thứ tự ưu tiên:

1. Dừng xe, bật đèn cảnh báo và bảo đảm khu vực an toàn.
2. Kiểm tra tình trạng người bị nạn.
3. Gọi cấp cứu hoặc đưa người bị thương đến cơ sở y tế gần nhất khi cần.
4. Thông báo công an hoặc cơ quan chức năng nếu tai nạn nghiêm trọng.
5. Gọi hotline doanh nghiệp bảo hiểm để thông báo sự cố.
6. Chụp ảnh, quay video hiện trường khi điều kiện an toàn cho phép.

Không nên tranh cãi về lỗi đúng sai tại hiện trường khi đang có người bị thương. Việc quan trọng nhất là cứu người và hợp tác với lực lượng chức năng.

Trường hợp chỉ hư hỏng tài sản

Nếu chỉ có thiệt hại tài sản như va chạm xe, hư hỏng nhà dân, cổng, biển hiệu hoặc tài sản khác, cần ưu tiên ghi nhận hiện trường trước khi di chuyển xe.

Các thông tin cần chụp hoặc quay gồm:

• Toàn cảnh vị trí xảy ra va chạm
• Hướng xe di chuyển và vị trí dừng của các phương tiện
• Biển số xe liên quan
• Dấu vết va chạm trên từng xe
• Phần tài sản bị hư hỏng
• Hình ảnh đường, biển báo, vạch kẻ đường, đèn tín hiệu
• Thời gian, địa điểm và điều kiện thời tiết
• Thông tin nhân chứng nếu có

Camera hành trình là nguồn chứng cứ rất hữu ích để xác định diễn biến va chạm. Chủ xe nên kiểm tra, lưu lại và sao chép video ngay sau sự cố để tránh bị ghi đè.

Có nên rời khỏi hiện trường?

Không nên tự ý rời khỏi hiện trường trước khi đã ghi nhận đầy đủ hình ảnh, video và thông báo cho doanh nghiệp bảo hiểm, trừ khi cần thiết để bảo đảm an toàn hoặc thực hiện yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.

Theo quy định, khi tai nạn xảy ra, bên mua bảo hiểm hoặc người được bảo hiểm cần thông báo ngay cho doanh nghiệp bảo hiểm qua đường dây nóng, phối hợp giải quyết, bảo vệ hiện trường và hạn chế thiệt hại. Chủ xe không nên tự ý tháo gỡ, sửa chữa hoặc di chuyển tài sản khi chưa có ý kiến chấp thuận của doanh nghiệp bảo hiểm, trừ trường hợp cần thiết để bảo đảm an toàn hoặc theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.

Trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ ngày xảy ra tai nạn, trừ trường hợp bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan, chủ xe cần gửi thông báo tai nạn bằng văn bản hoặc hình thức điện tử cho doanh nghiệp bảo hiểm.

Cách gọi bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc

Sau khi bảo đảm an toàn và chụp ảnh hiện trường, hãy lấy giấy chứng nhận bảo hiểm hoặc thẻ bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc để tìm hotline của doanh nghiệp bảo hiểm.

Khi gọi tổng đài, nên cung cấp đầy đủ và ngắn gọn các thông tin sau:

• Họ tên người gọi và số điện thoại liên hệ
• Biển số xe gây tai nạn
• Tên doanh nghiệp bảo hiểm
• Số giấy chứng nhận bảo hiểm nếu có
• Thời gian và địa điểm xảy ra tai nạn
• Loại tai nạn: va chạm xe, hư hỏng tài sản hoặc có người bị thương
• Số lượng phương tiện liên quan
• Mức độ thiệt hại ban đầu
• Tình trạng hiện trường
• Hình ảnh hoặc video nếu tổng đài yêu cầu gửi qua ứng dụng, Zalo hoặc email

Sau khi tiếp nhận thông báo, doanh nghiệp bảo hiểm sẽ hướng dẫn quy trình và phân công giám định viên phù hợp với khu vực xảy ra sự cố. Trong thời hạn 24 giờ, doanh nghiệp bảo hiểm có trách nhiệm phối hợp với các bên liên quan để tổ chức giám định, xác định nguyên nhân và mức độ tổn thất.

Tổng đài không nghe máy thì làm sao?

Nếu không liên hệ được hotline ngay lần đầu, chủ xe nên gọi lại nhiều lần và lưu lại lịch sử cuộc gọi. Có thể ghi âm cuộc gọi theo quy định pháp luật nếu cần làm căn cứ cho việc đã chủ động thông báo tai nạn.

Trong thời gian chờ hỗ trợ, chủ xe cần:

• Tiếp tục bảo vệ hiện trường nếu có thể
• Chụp thêm hình ảnh, quay video rõ từng vị trí hư hỏng
• Ghi nhận thông tin của người liên quan và nhân chứng
• Lưu video camera hành trình
• Liên hệ đại lý, người bán bảo hiểm hoặc nhân viên tư vấn để được hỗ trợ hướng dẫn

Tuy nhiên, người trực tiếp có mặt tại vụ tai nạn, chủ xe, tài xế hoặc người được ủy quyền phù hợp vẫn nên chủ động gọi hotline doanh nghiệp bảo hiểm. Tổng đài cần ghi nhận chính xác thông tin từ người liên quan trực tiếp đến vụ việc.

Có bắt buộc phải gọi công an không?

Không phải mọi vụ va chạm nhỏ đều bắt buộc phải có hồ sơ công an để doanh nghiệp bảo hiểm xem xét bồi thường. Với tổn thất nhỏ, sự việc rõ ràng và các bên hợp tác, doanh nghiệp bảo hiểm có thể hướng dẫn giám định và xử lý hồ sơ theo quy trình nội bộ.

Tuy nhiên, cần thông báo công an hoặc cơ quan chức năng trong các tình huống như:

• Có người bị thương, tử vong hoặc nghi ngờ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe
• Tai nạn liên hoàn có nhiều xe liên quan
• Thiệt hại tài sản lớn hoặc hiện trường phức tạp
• Có tranh chấp về lỗi
• Một bên bỏ chạy hoặc không hợp tác
• Có dấu hiệu vi phạm pháp luật
• Lực lượng chức năng yêu cầu làm việc hoặc lập biên bản

Dù có gọi công an hay không, chủ xe vẫn nên thông báo doanh nghiệp bảo hiểm ngay từ đầu để nhận hướng dẫn phù hợp với từng tình huống.

Giám định viên có nhiệm vụ gì?

Giám định viên là người được doanh nghiệp bảo hiểm phân công hỗ trợ kiểm tra tổn thất, ghi nhận hiện trường, thu thập tài liệu, xác định nguyên nhân và mức độ thiệt hại làm cơ sở xem xét bồi thường.

Khi giám định viên đến hiện trường, chủ xe nên chuẩn bị:

• Giấy chứng nhận bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc
• Giấy đăng ký xe
• Giấy phép lái xe của tài xế
• Căn cước công dân hoặc giấy tờ tùy thân
• Hình ảnh, video hiện trường
• Video camera hành trình nếu có
• Thông tin xe và chủ tài sản bị thiệt hại
• Biên bản làm việc với công an hoặc cơ quan chức năng nếu có

Chủ xe nên đọc kỹ nội dung biên bản giám định, đảm bảo thông tin xe, vị trí tổn thất, thời gian và diễn biến sự việc được ghi nhận đúng trước khi ký xác nhận.

Những lỗi dễ làm ảnh hưởng quyền lợi bồi thường

Để hạn chế việc chậm trễ hoặc bị giảm quyền lợi, chủ xe nên tránh các lỗi sau:

• Không gọi hotline bảo hiểm sau khi xảy ra tai nạn
• Tự thỏa thuận và bồi thường nhưng không lập biên bản
• Không chụp hình hoặc quay video hiện trường
• Tự ý sửa chữa xe hoặc tài sản trước khi giám định
• Rời khỏi hiện trường quá sớm mà không có chứng cứ
• Không lưu video camera hành trình
• Khai báo không chính xác về diễn biến tai nạn
• Không bổ sung hồ sơ theo yêu cầu hợp lý của doanh nghiệp bảo hiểm
• Không thông báo tai nạn trong thời hạn quy định

Việc không thông báo tai nạn đúng quy định có thể dẫn đến việc doanh nghiệp bảo hiểm áp dụng giảm trừ tối đa 5% số tiền bồi thường thiệt hại về tài sản trong một số trường hợp.

Danh sách cần lưu trong xe

Để xử lý nhanh khi xảy ra va chạm, chủ xe nên lưu sẵn các thông tin sau trong điện thoại và trên xe:

• Hotline doanh nghiệp bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc
• Số điện thoại đại lý hoặc người tư vấn bảo hiểm
• Ứng dụng hoặc tài khoản tra cứu giấy chứng nhận bảo hiểm điện tử
• Số điện thoại cứu hộ giao thông
• Số điện thoại người thân hoặc người phụ trách xe
• Giấy đăng ký xe
• Giấy phép lái xe
• Giấy chứng nhận kiểm định
• Giấy chứng nhận bảo hiểm bắt buộc
• Camera hành trình hoạt động ổn định và có thẻ nhớ đủ dung lượng

Kết luận

Bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc ô tô được dùng để hỗ trợ bồi thường cho người, hành khách hoặc tài sản của bên thứ ba khi xe của bạn gây tai nạn. Đây không phải là bảo hiểm để sửa xe của chính chủ xe gây tai nạn.

Khi xảy ra va chạm, hãy nhớ thứ tự xử lý: bảo đảm an toàn con người, chụp hình và quay video hiện trường, gọi hotline bảo hiểm, phối hợp với giám định viên và lưu giữ hồ sơ đầy đủ. Việc xử lý đúng ngay từ những phút đầu sẽ giúp bảo vệ quyền lợi của chủ xe và hạn chế tranh chấp về sau.